IRS Streamlined Procedure Nederland: gids voor Amerikanen

Als je Amerikaans staatsburger bent, een Green Card hebt of zowel de Amerikaanse als de Nederlandse nationaliteit hebt en in Nederland woont, kun je nog steeds Amerikaanse belastingverplichtingen hebben. Ook als je al aangifte doet in Nederland en hier belasting betaalt.

Veel Amerikanen in Nederland ontdekken dit pas wanneer er iets gebeurt waardoor de vraag ineens opkomt. Een Nederlandse bank vraagt bijvoorbeeld om FATCA-documentatie, een beleggingsplatform vraagt om een W-9, een financieel adviseur noemt FBAR of een vriend vertelt dat het Amerikaanse staatsburgerschap jaarlijkse Amerikaanse aangifteverplichtingen kan opleveren, ongeacht waar je woont.

Dat kan stressvol zijn, zeker als je meerdere jaren geen Amerikaanse belastingaangifte hebt gedaan of geen buitenlandse bankrekeningen hebt gemeld. Het goede nieuws is dat de IRS voor veel belastingplichtigen met niet-opzettelijke fouten een officiële inhaalprocedure heeft: de IRS Streamlined Filing Compliance Procedures.

Voor Amerikanen in Nederland die hiervoor in aanmerking komen, kan de Streamlined-procedure het mogelijk maken om achterstallige US-belastingaangiften in te dienen, Nederlandse en andere niet-Amerikaanse financiële rekeningen te melden, fouten in de rapportage van buitenlandse activa te herstellen en bepaalde boetes te verlagen of te voorkomen. In Engelstalige bronnen wordt dit ook wel de US tax streamlined procedure genoemd. De juiste aanpak hangt af van je persoonlijke situatie, waar je woonde in de jaren waarin je geen aangifte deed, welk inkomen en welke rekeningen je had en of het niet-indienen echt niet-opzettelijk was.

In deze gids leggen we uit hoe de Streamlined-procedure werkt voor Amerikanen in Nederland, welke Nederlandse rekeningen en activa mogelijk moeten worden beoordeeld en hoe je bepaalt of de IRS Streamlined Foreign Offshore Procedures of de Streamlined Domestic Offshore Procedures van toepassing kunnen zijn.

Wat is de Streamlined-procedure?

De IRS Streamlined Filing Compliance Procedures vormen een officiële route om weer compliant te worden voor belastingplichtigen die buitenlands inkomen niet hebben opgegeven, geen US-belastingaangiften hebben ingediend, geen FBAR's hebben ingediend of buitenlandse financiële activa niet hebben gemeld door niet-opzettelijk handelen.

In gewone taal is Streamlined een manier om tegen de IRS te zeggen:

“Ik had iets moeten indienen of melden, ik heb dat niet correct gedaan, de fout was niet opzettelijk en ik wil dit op de juiste manier herstellen.”

Voor Amerikanen in het buitenland, waaronder Amerikanen in Nederland, wordt Streamlined vaak gebruikt wanneer iemand het volgende heeft gemist:

• Amerikaanse federale aangiften inkomstenbelasting
• FBAR's voor buitenlandse bankrekeningen en financiële rekeningen
• Formulier 8938 voor bepaalde buitenlandse financiële activa
• Inkomen uit Nederlands dienstverband, zelfstandige werkzaamheden, beleggingen, pensioenen of zakelijke belangen
• Rapportageverplichtingen voor buitenlandse vennootschappen, trusts, schenkingen of beleggingsfondsen

De Streamlined-procedure betekent niet automatisch dat je geen belasting verschuldigd bent. Het is ook geen volledige “belastingamnestieregeling” waarbij alle verplichtingen verdwijnen. Je moet nog steeds de vereiste formulieren indienen, het juiste inkomen opgeven en eventuele Amerikaanse belasting en rente betalen.

Als je hiervoor in aanmerking komt, kan Streamlined veel veiliger zijn dan het probleem negeren of stilletjes late formulieren indienen zonder gebruik te maken van een erkend correctietraject van de IRS.

Met deze IRS-correctieprocedure kunnen belastingplichtigen die daarvoor in aanmerking komen niet-opzettelijke fouten in Amerikaanse aangiften en rapportage van buitenlandse rekeningen herstellen door de meest recente 3 belastingaangiften in te dienen waarvan de deadlines zijn verstreken en de meest recente 6 FBAR's waarvan de deadlines zijn verstreken. Bij een indiening in 2026 gaat het meestal om de belastingjaren 2025, 2024 en 2023, mits de deadlines voor die jaren al zijn verstreken.

Amerikanen in Nederland gebruiken deze procedure vaak nadat ze ontdekken dat Nederlandse bankrekeningen, Nederlands salaris, beleggingen, pensioenen of bedrijfsinkomsten nog steeds Amerikaanse rapportageverplichtingen kunnen opleveren.

Waarom Amerikanen in Nederland vaak Streamlined procedures nodig hebben

Nederland is een land waar vrijwel alles via banken en digitale administratie loopt. De meeste inwoners hebben Nederlandse betaalrekeningen, spaarrekeningen, beleggingsrekeningen, pensioenregelingen en uitgebreide jaarlijkse belastingdocumenten. Voor de Nederlandse belastingaangifte kan dat vrij overzichtelijk voelen.

Voor Amerikaanse belasting in Nederland ligt dat vaak ingewikkelder. Daarom zoeken veel mensen naar belasting amerikanen in nederland wanneer ze ontdekken dat Nederlandse aangifte en Amerikaanse aangifte twee verschillende verplichtingen kunnen zijn.

De Verenigde Staten belasten Amerikaanse staatsburgers en Green Card-houders over hun wereldwijde inkomen. Dat betekent dat wonen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven of ergens anders in Nederland niet automatisch betekent dat je Amerikaanse aangifteverplichting stopt.

Veel Amerikaanse belastingplichtigen in Nederland raken achterop omdat ze redelijkerwijs aannemen dat een van de volgende uitspraken klopt:

• “Ik woon in Nederland, dus ik hoef alleen in Nederland aangifte te doen.”
• “Ik betaal Nederlandse belasting, dus de VS heeft niets van mij nodig.”
• “Het belastingverdrag tussen Nederland en de VS betekent dat ik geen Amerikaanse aangifte hoef te doen.”
• “Ik heb geen Amerikaans inkomen, dus ik hoef geen Amerikaanse belastingaangifte in te dienen.”
• “Mijn Nederlandse accountant had het me wel verteld als ik in de VS aangifte moest doen.”
• “Mijn Nederlandse bank rapporteert onder FATCA, dus ik hoef zelf niets te melden.”
• “Ik ben in de VS geboren, maar woon al bijna mijn hele leven in Nederland, dus dit geldt niet voor mij.”

Helaas kunnen deze aannames leiden tot gemiste US-aangiften, gemiste FBAR's en gemiste formulieren voor buitenlandse activa. De vraag belastingaangifte Amerikaan in Nederland komt vaak pas op wanneer een bank, adviseur of platform naar de Amerikaanse status vraagt.

Veelvoorkomende aanleidingen zijn onder andere:

• Een Nederlandse bank die vraagt of je een US person bent
• Een verzoek om Formulier W-9 in te vullen
• Een FATCA-vragenlijst van een Nederlandse financiële instelling
• Een Nederlandse accountant die vraagt naar je Amerikaanse nationaliteit
• De verkoop van Nederlandse beleggingen en de vraag of de VS daarvan op de hoogte moet worden gebracht
• De ontdekking dat Nederlandse bankrekeningen mogelijk op een FBAR moeten worden gemeld
• De ontdekking dat Nederlandse beleggingsfondsen PFIC-rapportageproblemen kunnen opleveren
• Plannen om afstand te doen van de Amerikaanse nationaliteit en het besef dat je eerst aan je Amerikaanse belastingverplichtingen moet voldoen

Daarom zijn de Streamlined procedures juist voor Amerikanen in Nederland zo relevant. De procedure biedt belastingplichtigen die hiervoor in aanmerking komen een gestructureerde manier om het verleden te herstellen voordat het probleem ernstiger wordt.

Moeten Amerikanen in Nederland nog steeds US-belastingaangifte doen?

In veel gevallen wel.

Als je Amerikaans staatsburger bent of een Green Card hebt, blijf je meestal onder de Amerikaanse belastingregels vallen, ook als je buiten de Verenigde Staten woont. Dit geldt ook voor Amerikanen die al jarenlang in Nederland wonen, mensen met zowel de Amerikaanse als de Nederlandse nationaliteit en veel accidental Americans die in de VS zijn geboren maar het grootste deel van hun leven in Nederland hebben gewoond.

Een US-belastingaangifte kan verplicht zijn, zelfs als:

• Je geen inkomen uit Amerikaanse bron had
• Je belasting hebt betaald in Nederland
• Je Nederlandse inkomen al bij de Belastingdienst is opgegeven
• Je na toepassing van buitenlandse belastingkredieten geen Amerikaanse belasting verschuldigd bent
• Je in aanmerking komt voor de Foreign Earned Income Exclusion
• Je inkomen door een Nederlandse werkgever is betaald
• Je met pensioen bent in Nederland
• Je alleen Nederlandse bank- of beleggingsrekeningen hebt

Dit betekent niet dat je automatisch twee keer belasting betaalt over hetzelfde inkomen. Veel Amerikanen in Nederland kunnen dubbele belasting verminderen of voorkomen via buitenlandse belastingkredieten, verdragsposities en andere Amerikaanse belastingregels. Maar belasting verminderen en geen aangifte hoeven doen zijn twee verschillende dingen.

De Amerikaanse en Nederlandse belastingstelsels delen inkomen ook op een andere manier in. De Nederlandse belastingregels werken met Box 1, Box 2 en Box 3. De VS gebruikt diezelfde structuur niet. Inkomen of vermogen dat in Nederland op een bepaalde manier wordt aangegeven, kan bijvoorbeeld in een US-belastingaangifte anders behandeld moeten worden.

Dat verschil is belangrijk bij het voorbereiden van achterstallige Amerikaanse aangiften via Streamlined. Het is niet genoeg om simpelweg bedragen uit een Nederlandse belastingaangifte over te nemen in een Amerikaanse aangifte. Bij een goede beoordeling moet per onderdeel worden bekeken hoe het onder het Amerikaanse belastingrecht wordt behandeld.

Amerikaanse belastinghulp nodig terwijl je in Nederland woont?

Lees de gids voor Nederland

Buitenlandse Streamlined-procedure of Binnenlandse Streamlined-procedure: welke route is van toepassing?

Er zijn twee hoofdvarianten van de Streamlined-procedure:

1. Buitenlandse Streamlined Offshore Procedure, vaak SFOP genoemd
2. Binnenlandse Streamlined-procedure, vaak SDOP genoemd

Voor Amerikanen die daadwerkelijk in Nederland wonen, is de eerste vraag meestal of zij in aanmerking komen voor SFOP. De IRS Streamlined Foreign Offshore Procedures zijn doorgaans de gunstigere route, omdat belastingplichtigen die buiten de Verenigde Staten wonen en aan de voorwaarden voldoen de algemene offshoreboete mogelijk kunnen vermijden.

SDOP is meestal bedoeld voor belastingplichtigen die niet voldoen aan de vereiste voor buitenlands verblijf. Deze route kan nog steeds nuttig zijn, maar omvat meestal een algemene offshoreboete van 5%.

Dit onderscheid is belangrijk. Een Amerikaans staatsburger die al meerdere jaren in Amsterdam woont, lijkt misschien een duidelijke kandidaat voor SFOP, maar of iemand in aanmerking komt, hangt af van de regels van de IRS. Het gaat dus niet alleen om Nederlandse immigratieregistratie of fiscale woonplaats in Nederland.

Voor een Amerikaans staatsburger of Green Card-houder die in Nederland woont, draait de geschiktheid voor SFOP meestal om de IRS-toets voor buitenlands verblijf: geen vaste woonplaats in de VS en minstens 330 volledige dagen buiten de Verenigde Staten in één of meer van de meest recente 3 belastingjaren waarvan de aangiftetermijn is verstreken. Controleer vóór indiening altijd welke Streamlined-route de juiste is, vooral wanneer je de IRS Streamlined Foreign Offshore Procedures wilt gebruiken.

Wie komt in aanmerking voor indiening via Streamlined?

Om gebruik te maken van de Streamlined-procedure moeten belastingplichtigen meestal aantonen dat het niet-opzettelijk was dat zij inkomen niet hebben opgegeven, belasting niet hebben betaald, geen FBAR's hebben ingediend of verplichte informatieaangiften niet hebben ingediend.

Niet-opzettelijk handelen betekent meestal dat de fout is ontstaan door nalatigheid, onoplettendheid, een vergissing of een misverstand over de wet te goeder trouw. Het betekent niet dat de belastingplichtige opzettelijk inkomen of vermogen voor de IRS heeft verborgen.

Voor Amerikanen in Nederland kunnen niet-opzettelijke verklaringen bijvoorbeeld zijn:

• “Ik heb Nederlandse belastingaangiften ingediend en dacht dat dat voldoende was.”
• “Ik wist niet dat Amerikaanse staatsburgers ook vanuit het buitenland aangifte moesten doen.”
• “Mijn Nederlandse accountant stelde geen Amerikaanse aangiften op en heeft mij niet geadviseerd over FBAR.”
• “Ik dacht dat het belastingverdrag tussen Nederland en de VS mijn Amerikaanse aangifteverplichting wegnam.”
• “Ik wist niet dat mijn Nederlandse bankrekeningen apart moesten worden gemeld.”
• “Ik hoorde pas van dit probleem nadat mijn Nederlandse bank contact met mij opnam over FATCA.”
• “Ik ben in de VS geboren, maar ben opgegroeid in Nederland en begreep niet dat ik nog steeds een Amerikaanse belastingplichtige was.”

Deze omstandigheden kunnen een niet-opzettelijke verklaring ondersteunen, maar ze moeten zorgvuldig en eerlijk worden gepresenteerd. De verklaring aan de IRS is geen formaliteit. Het is een van de belangrijkste onderdelen van een Streamlined-indiening.

Je komt mogelijk niet in aanmerking als:

• De IRS al een civiel onderzoek of strafrechtelijk onderzoek is gestart
• Je verzuim opzettelijk was
• Je bewust buitenlandse rekeningen of inkomen hebt verborgen
• Je ten onrechte tegen een bank hebt gezegd dat je geen US person bent
• Je constructies hebt gebruikt om eigendom te verhullen
• Er al een handhavingskwestie speelt waarvoor een ander openbaarmakingstraject nodig is

In zaken met een hoger risico moet mogelijk een andere optie worden bekeken, zoals de IRS Voluntary Disclosure Practice.

Weet je niet zeker of Streamlined geschikt is voor jou?

Bekijk je Streamlined-opties

Wat moet er worden ingediend onder de Streamlined-procedure?

Een Streamlined-indiening bestaat uit meer dan één formulier. Het is een volledig pakket.

Voor veel Amerikanen in Nederland omvat dat pakket het volgende. Bij belasting amerikanen in Nederland gaat het vaak om een combinatie van achterstallige aangiften, FBAR’s en aanvullende formulieren voor buitenlandse activa.

Het exacte indieningspakket hangt af van je situatie. Een Amerikaanse werknemer met alleen Nederlands loon en een betaalrekening heeft mogelijk een eenvoudiger dossier dan iemand met een dubbele nationaliteit, Nederlandse beleggingsfondsen, een BV, pensioenrekeningen en meerdere financiële platforms.

Het doel is niet alleen om de vereiste jaren in te dienen. Het doel is om een volledige, consistente en verdedigbare correctie in te dienen.

Nederlandse bankrekeningen, FBAR en FATCA

FBAR is een van de meest voorkomende redenen waarom Amerikanen in Nederland een Streamlined-indiening nodig hebben. Wie zoekt op buitenlandse bankrekening melden, komt vaak uit bij dezelfde kernvraag: moeten Nederlandse rekeningen apart aan de VS worden gerapporteerd?

FBAR staat voor Report of Foreign Bank and Financial Accounts. Dit wordt ingediend als FinCEN Formulier 114 en staat los van de Amerikaanse federale aangifte inkomstenbelasting. Een US person moet over het algemeen een FBAR indienen als de totale waarde van alle buitenlandse financiële rekeningen op enig moment tijdens het kalenderjaar hoger was dan $10.000.

Voor Amerikanen in Nederland kan een FBAR-beoordeling betrekking hebben op:

• Nederlandse betaalrekeningen
• Nederlandse spaarrekeningen
• Gezamenlijke rekeningen met een echtgenoot, echtgenote of partner
• Beleggingsrekeningen
• Effectenrekeningen of brokerrekeningen
• Bepaalde pensioen-gerelateerde rekeningen
• Zakelijke rekeningen waarvoor de belastingplichtige tekenbevoegdheid heeft
• Buitenlandse rekeningen buiten Nederland, zoals rekeningen in België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk of een ander land

De FBAR-drempel is bereikt wanneer de gezamenlijke waarde van al je buitenlandse financiële rekeningen op enig moment tijdens het kalenderjaar hoger is dan $10.000. Het gaat daarbij om het gecombineerde saldo op één bepaald moment, niet om de som van het hoogste saldo van elke afzonderlijke rekening op verschillende data.

FATCA is iets anders dan FBAR. FATCA is een rapportagekader dat buitenlandse financiële instellingen verplicht om bepaalde informatie over Amerikaanse rekeninghouders te identificeren en te rapporteren. Onder het FATCA IGA Nederland kunnen Nederlandse banken daarom vragen of je een US person bent of om een W-9 verzoeken.

Een veelvoorkomend misverstand is dat FATCA-rapportage door de bank de eigen indieningsverplichtingen van de belastingplichtige vervangt. Dat is niet zo. Een Nederlandse bank kan informatie rapporteren onder FATCA, maar je moet mogelijk nog steeds zelf een US-belastingaangifte, FBAR en Formulier 8938 indienen.

Precies daarom kunnen brieven van Nederlandse banken een belangrijk waarschuwingssignaal zijn. Als de bank vragen stelt over je Amerikaanse status, kan het tijd zijn om te controleren of je US-belastingaangiften en rapportages op orde zijn.

Formulier 8938: FATCA-rapportage in de US-belastingaangifte

Formulier 8938 is een ander formulier voor de rapportage van buitenlandse activa dat van toepassing kan zijn op Amerikanen in Nederland. Anders dan FBAR wordt Formulier 8938 bij de US-belastingaangifte gevoegd.

Formulier 8938 wordt gebruikt om bepaalde buitenlandse financiële activa te melden wanneer de toepasselijke drempel is bereikt. Die drempels hangen af van de aangiftestatus en van de vraag of de belastingplichtige in de Verenigde Staten of in het buitenland woont.

Activa die mogelijk moeten worden beoordeeld, zijn onder andere:

• Nederlandse bankrekeningen
• Nederlandse beleggingsrekeningen
• Buitenlandse aandelen of effecten die niet op een Amerikaanse rekening worden aangehouden
• Belangen in buitenlandse personenvennootschappen
• Bepaalde buitenlandse pensioen- of financiële activa
• Andere niet-Amerikaanse financiële activa

FBAR en Formulier 8938 overlappen elkaar, maar ze zijn niet hetzelfde. Sommige rekeningen moeten mogelijk op beide formulieren worden vermeld. Sommige activa hoeven misschien maar op één van de twee formulieren te worden opgenomen. Bij een Streamlined-indiening moet de voorbereider beide verplichtingen zorgvuldig beoordelen.

Voor inwoners van Nederland is dit extra belangrijk, omdat het Nederlandse belastingstelsel vaak al gedetailleerde informatie verzamelt over banksaldi en vermogen. Die Nederlandse rapportage voldoet echter niet automatisch aan de Amerikaanse FATCA-rapportageverplichting via Formulier 8938.

Nederlandse beleggingen, Box 3 en PFIC-risico's

Nederlandse beleggingen kunnen een van de meest complexe onderdelen van Amerikaanse belastingcompliance vormen.

In Nederland worden veel particuliere spaargelden en beleggingen opgegeven in Box 3. De Nederlandse belastingregels richten zich vaak op de waarde van vermogen en een fictief rendement. Het Amerikaanse systeem werkt anders. De VS kijkt meestal naar daadwerkelijk inkomen, gerealiseerde winsten, dividenden, de eigendomsstructuur en het type activa.

Dit verschil kan problemen opleveren voor Amerikanen met:

• Nederlandse beleggingsfondsen
• Europese ETF's
• Indexfondsen
• Beleggingsfondsen die via Nederlandse brokers worden aangehouden
• Bepaalde beleggingsproducten gekoppeld aan verzekeringen
• Niet-Amerikaanse collectieve beleggingsvehikels

Veel niet-Amerikaanse fondsen kunnen voor Amerikaanse belastingdoeleinden worden behandeld als PFIC's. PFIC staat voor Passive Foreign Investment Company. PFIC-rapportage kan complex zijn en kan Formulier 8621 vereisen.

Dit is belangrijk voor Streamlined, omdat een belastingplichtige misschien denkt dat het enige probleem is: “Ik heb een paar aangiften gemist.” In werkelijkheid kan het indieningspakket ook een PFIC-analyse vereisen. Als PFIC-formulieren ontbreken of verkeerd worden opgesteld, kan de Streamlined-indiening onvolledig zijn.

Een voorbeeld: iemand met zowel de Amerikaanse als de Nederlandse nationaliteit geeft beleggingen in Nederland op in Box 3 en gaat ervan uit dat daarmee alles is geregeld. Voor Amerikaanse belastingdoeleinden kunnen diezelfde beleggingen echter aparte rapportage, andere inkomensberekeningen en specifieke formulieren vereisen.

Voordat een Streamlined-indiening wordt voorbereid, moeten Nederlandse beleggingsrekeningen zorgvuldig worden beoordeeld. Dit geldt zowel voor grote portefeuilles als voor kleine ETF-posities.

Nederlandse pensioenen en pensioenrekeningen

Ook Nederlandse pensioenen kunnen een zorgvuldige Amerikaanse fiscale beoordeling vereisen.

Veel Amerikanen die in Nederland werken, nemen via hun werkgever deel aan Nederlandse pensioenregelingen. Anderen hebben particuliere pensioenvoorzieningen of pensioen-gerelateerde rekeningen. Deze rekeningen kunnen onder het Nederlandse recht een speciale behandeling krijgen, maar de Amerikaanse fiscale behandeling hoeft niet hetzelfde te zijn.

Het belastingverdrag tussen Nederland en de VS kan invloed hebben op bepaalde pensioenkwesties, maar de uitkomst hangt af van de specifieke feiten. Je kunt er niet zomaar van uitgaan dat alle Nederlandse pensioeninkomsten, pensioengroei of rapportage van pensioenrekeningen automatisch zijn vrijgesteld van Amerikaanse belasting of Amerikaanse rapportageverplichtingen.

Bij een Streamlined-beoordeling moet onder meer worden gekeken naar:

• Of de pensioenrekening op een FBAR moet worden gemeld
• Of de rekening een bepaald buitenlands financieel actief is voor Formulier 8938
• Of premies in het lopende jaar of werkgeversbijdragen een Amerikaanse fiscale analyse vereisen
• Hoe uitkeringen mogelijk worden belast
• Of verdragsposities van toepassing zijn
• Of aanvullende openbaarmaking nodig is

Pensioenkwesties betekenen niet altijd dat de belastingplichtige Amerikaanse belasting verschuldigd is. Ze betekenen wel dat de indiening zorgvuldig moet worden behandeld.

Nederlands salaris, ZZP-inkomen en Amerikaanse belastingrapportage

Veel Amerikanen in Nederland verdienen inkomen bij een Nederlandse werkgever. Anderen werken als zzp'er, freelancer, consultant of ondernemer.

Inkomen uit Nederlands dienstverband wordt meestal in Nederland opgegeven, maar moet mogelijk ook nog steeds worden vermeld in een US-belastingaangifte. Hetzelfde geldt voor inkomen uit zelfstandige werkzaamheden.

Voor Amerikaanse belastingdoeleinden moet in de aangifte mogelijk rekening worden gehouden met:

• Nederlands loon
• Arbeidsvoorwaarden en vergoedingen van de werkgever
• Inkomen uit zelfstandige werkzaamheden
• Nederlandse sociale zekerheid of coördinatie op basis van een verdrag
• Buitenlandse belastingkredieten
• Foreign Earned Income Exclusion
• Foreign housing exclusion
• Omrekening van valuta
• Zakelijke kosten
• Btw-gerelateerde administratie voor zelfstandige belastingplichtigen
• De vraag of een Nederlandse BV of andere entiteit Amerikaanse rapportageverplichtingen oplevert

Zelfstandige Amerikanen moeten extra goed opletten. De Amerikaanse regels voor self-employment tax en socialezekerheidsverdragen kunnen complex zijn. Het antwoord kan afhangen van de vraag of de belastingplichtige onder het Nederlandse stelsel, het Amerikaanse stelsel of een verdragsverklaring valt.

Als je via Streamlined je aangiften inhaalt, moet het inkomen voor elk jaar dat onder de procedure valt nauwkeurig worden gereconstrueerd aan de hand van Nederlandse documenten, zoals jaaropgaven, Nederlandse belastingaanslagen, facturen, jaarrekeningen en bankafschriften.

Voorkomt Streamlined dubbele belasting?

De Streamlined-procedure voorkomt op zichzelf geen dubbele belasting. Het is een complianceproces, geen zelfstandige claim op basis van een belastingverdrag. De zoekvraag dubbele belasting Nederland Amerika gaat meestal over dit verschil: belasting in Nederland betalen helpt, maar vervangt de Amerikaanse aangifte niet.

Veel Amerikanen in Nederland kunnen dubbele belasting echter wel verminderen of voorkomen door de Amerikaanse belastingregels correct toe te passen. Denk hierbij aan:

• Foreign Tax Credit
• Foreign Earned Income Exclusion
• Foreign housing exclusion
• Verdragsposities waar van toepassing
• De juiste bronbepaling en classificatie van inkomen
• De juiste timing van inkomen en betaalde belastingen

Voor veel inwoners van Nederland is de Foreign Tax Credit vooral belangrijk, omdat de Nederlandse inkomstenbelasting aanzienlijk kan zijn. Als in Nederland belasting is betaald over inkomen dat ook in de VS wordt opgegeven, kan de Amerikaanse aangifte mogelijk belastingkredieten bevatten die de Amerikaanse belasting verlagen.

Maar dat gebeurt niet automatisch. De Amerikaanse aangifte moet correct worden opgesteld. Verschillende soorten inkomen kunnen in verschillende categorieën voor buitenlandse belastingkredieten vallen. Sommige Nederlandse belastingen kunnen verrekenbaar zijn, andere niet. Ook timingverschillen kunnen onverwachte Amerikaanse belasting opleveren, zelfs wanneer er in Nederland al belasting is betaald.

De kern is dit: Nederlandse belasting betalen helpt, maar het vervangt de Amerikaanse aangifteverplichting niet.

Wanneer Streamlined mogelijk niet de juiste optie is

Streamlined is een krachtig traject, maar het is niet voor iedereen geschikt.

Het is mogelijk niet de juiste route als je opzettelijk hebt gehandeld. Opzettelijk handelen kan bijvoorbeeld betekenen dat je bewust inkomen hebt verborgen, bewust rapportageverplichtingen hebt vermeden, valse verklaringen hebt afgelegd of stappen hebt gezet om rekeningen voor de IRS te verbergen.

Streamlined is mogelijk ook niet beschikbaar als de IRS al een civiel onderzoek of strafrechtelijk onderzoek is gestart. Daarom is timing belangrijk. Het beste moment om te beoordelen of je voor Streamlined in aanmerking komt, is voordat de IRS contact met je opneemt.

Streamlined kan ook minder geschikt zijn als:

• Je al een stille correctie hebt gedaan
• Je enkele achterstallige aangiften hebt ingediend, maar niet alle vereiste formulieren hebt opgenomen
• Je niet-gerapporteerde belangen in buitenlandse ondernemingen hebt
• Je te maken hebt met trusts, schenkingen, erfenissen of complexe entiteiten
• Je bewust hebt nagelaten je Amerikaanse status aan een bank te melden
• Je grote onverklaarde overboekingen hebt
• Je eerder berichten of aanslagen van de IRS hebt ontvangen
• Er mogelijk strafrechtelijke risico’s spelen

In deze gevallen kan een andere route geschikter zijn. Denk bijvoorbeeld aan gewijzigde aangiften, procedures voor achterstallige FBAR’s, procedures voor achterstallige internationale informatieaangiften of de IRS Voluntary Disclosure Practice.

Ga er niet zomaar van uit dat Streamlined veilig is voordat de feiten zorgvuldig zijn beoordeeld.

Stappenplan voor Amerikanen in Nederland

Een sterke Streamlined-indiening begint met een zorgvuldige beoordeling, niet met formulieren.

Stap 1: Bevestig je Amerikaanse belastingstatus

Bepaal eerst of je een Amerikaanse belastingplichtige bent. Dit kan onder meer gelden voor:

• Amerikaanse staatsburgers
• Green Card-houders
• Mensen met zowel de Amerikaanse als de Nederlandse nationaliteit
• Accidental Americans
• Bepaalde voormalige Green Card-houders
• Belastingplichtigen die overwegen afstand te doen van hun Amerikaanse status

Als je in de VS bent geboren, een Amerikaans paspoort hebt of een Green Card bezit, moet je je status zorgvuldig laten beoordelen.

Stap 2: Bepaal welke jaren ontbreken

Bepaal vervolgens welke Amerikaanse belastingjaren ontbreken of onjuist zijn. Streamlined richt zich meestal op de meest recente 3 jaren aan aangiften waarvan de aangiftetermijn is verstreken en de meest recente 6 jaren aan FBAR’s. Dit is vaak het startpunt bij een belastingaangifte Amerikaan in Nederland die meerdere jaren niet is ingediend.

Sommige belastingplichtigen moeten oorspronkelijke aangiften indienen. Anderen moeten gewijzigde aangiften indienen. De juiste aanpak hangt af van de vraag of je eerder al iets hebt ingediend.

Stap 3: Verzamel Nederlandse documenten

Voor inwoners van Nederland kunnen de documenten onder meer bestaan uit:

• Jaaropgaven van werkgevers
• Nederlandse aangiften inkomstenbelasting
• Nederlandse belastingaanslagen
• Bankafschriften
• Maximale jaarlijkse rekeningsaldi
• Beleggingsafschriften
• Pensioendocumenten
• Hypotheekoverzichten
• Administratie van zelfstandige werkzaamheden
• Jaarrekeningen van een BV, indien van toepassing
• Documenten waaruit betaalde buitenlandse belastingen blijken
• Eerdere communicatie van banken over FATCA of Amerikaanse status

Hoe completer je documenten zijn, hoe sterker je indiening zal zijn.

Stap 4: Beoordeel rekeningen en activa

Breng vóór het voorbereiden van de aangiften alle rekeningen en activa in kaart die Amerikaanse rapportageverplichtingen kunnen veroorzaken. Dit omvat rekeningen in Nederland en rekeningen in elk ander land.

Een veelvoorkomende fout is dat alleen de belangrijkste Nederlandse betaalrekening wordt gemeld, terwijl spaarrekeningen, gezamenlijke rekeningen, beleggingsplatforms of rekeningen waarvoor iemand tekenbevoegdheid heeft worden vergeten.

Stap 5: Kies SFOP of SDOP

Als je in Nederland woont, kun je eerst beoordelen of SFOP van toepassing is. Hiervoor moet meestal worden gecontroleerd of je voldoet aan de toets voor buitenlands verblijf en of je handelen niet-opzettelijk was.

Als je niet in aanmerking komt voor SFOP, is SDOP mogelijk nog steeds een optie, maar dan moet de boete van 5% correct worden berekend.

Stap 6: Bereid de US-belastingaangiften voor

Stel de vereiste Amerikaanse aangiften op volgens de Amerikaanse belastingregels. Vertaal Nederlandse aangiften dus niet simpelweg naar het Engels.

De Amerikaanse aangifte moet mogelijk het volgende bevatten:

• Formulier 1040
• Schedule B
• Formulier 1116 voor de Foreign Tax Credit
• Formulier 2555 als je gebruikmaakt van de Foreign Earned Income Exclusion
• Formulier 8938 voor bepaalde buitenlandse financiële activa
• Formulier 8621 voor PFIC’s
• Formulieren voor buitenlandse vennootschappen, trusts, schenkingen of andere kwesties, indien relevant

Stap 7: Bereid de FBAR’s voor

FBAR’s worden los van de belastingaangifte ingediend via het BSA E-Filing-systeem. Voor Streamlined moeten de FBAR’s voor de betreffende jaren nauwkeurig worden ingediend en consistent zijn met de belastingaangiften.

Elke rapportage moet de vereiste rekeninggegevens en maximale waarden bevatten.

Stap 8: Stel de verklaring over niet-opzettelijk handelen op

Dit is een van de belangrijkste onderdelen van het Streamlined-pakket.

In de verklaring moet worden uitgelegd:

• Wat er is gebeurd
• Welke aangiften of rapportages zijn gemist
• Waarom het verzuim niet-opzettelijk was
• Wanneer je achter het probleem kwam
• Wie je eventueel heeft geadviseerd
• Welke stappen je hebt genomen om de situatie te herstellen
• Waarom jouw feiten ondersteunen dat je in aanmerking komt voor Streamlined

Vermijd algemene uitspraken zoals “Ik wist het niet.” Een sterkere verklaring geeft een duidelijke tijdlijn en specifieke feiten.

Stap 9: Dien het pakket correct in

Onder Streamlined worden belastingaangiften en verklaringsformulieren meestal volgens de toepasselijke procedure bij de IRS ingediend. FBAR’s worden elektronisch ingediend.

Bewaar volledige kopieën van alles, waaronder aangiften, FBAR-bevestigingen, verklaringen, betalingsbewijzen en ondersteunende documenten.

Stap 10: Houd correspondentie van de IRS in de gaten

De IRS stuurt mogelijk geen simpele “goedgekeurd”-brief. Bewaar daarom je administratie en houd eventuele berichten van de IRS goed in de gaten. Als de IRS vragen stelt, reageer dan zorgvuldig en op een manier die consistent is met je indiening.

Veelgemaakte fouten die je moet vermijden

Amerikanen in Nederland moeten deze veelgemaakte Streamlined-fouten vermijden:

• Achterstallige Amerikaanse aangiften indienen zonder de juiste complianceprocedure te gebruiken
• FBAR’s indienen, maar geen US-belastingaangiften
• Aannemen dat Nederlandse belastingaangifte ook voldoet aan de Amerikaanse aangifteverplichting
• SFOP gebruiken zonder de toets voor buitenlands verblijf te controleren
• SDOP gebruiken zonder de grondslag voor de boete van 5% correct te berekenen
• Formulier 8938 negeren
• Nederlandse ETF’s of beleggingsfondsen negeren
• Gezamenlijke Nederlandse rekeningen vergeten
• Rekeningen met lage saldi weglaten, terwijl ze nog steeds meetellen voor de FBAR-drempel
• FATCA behandelen als vervanging voor de eigen rapportageverplichtingen van de belastingplichtige
• Een zwakke verklaring over niet-opzettelijk handelen schrijven
• Wachten tot nadat de IRS contact heeft opgenomen
• Pensioenrekeningen niet beoordelen
• Aannemen dat het belastingverdrag tussen Nederland en de VS alle Amerikaanse verplichtingen wegneemt

De grootste fout is proberen het probleem stilletjes op te lossen zonder strategie. Achterstallige formulieren stilletjes indienen lijkt misschien makkelijker, maar kan onnodig risico opleveren als de IRS later vraagt waarom je geen erkend complianceproces hebt gebruikt.

Voorbeeldscenario’s

Amerikaans staatsburger die in Amsterdam werkt

Sarah is Amerikaans staatsburger en verhuisde in 2019 naar Amsterdam. Ze werkt voor een Nederlandse werkgever, betaalt Nederlandse belasting en doet aangifte in Nederland. Ze heeft een ING-betaalrekening, een spaarrekening en een kleine Nederlandse beleggingsrekening.

Ze heeft nooit US-belastingaangiften ingediend, omdat ze dacht dat haar Nederlandse aangifte voldoende was. In 2026 vraagt haar bank haar om haar Amerikaanse belastingstatus te bevestigen onder FATCA.

Sarah kan een sterke kandidaat zijn voor de Buitenlandse Streamlined Offshore Procedure als ze voldoet aan de toets voor buitenlands verblijf en haar verzuim niet-opzettelijk was. Haar indiening zou waarschijnlijk bestaan uit 3 jaar aan US-belastingaangiften, 6 jaar aan FBAR’s en een gedetailleerde verklaring via Formulier 14653.

Accidental American in Nederland

Mark werd geboren in de Verenigde Staten toen zijn Nederlandse ouders daar studeerden. Hij verhuisde als baby terug naar Nederland en heeft daar sindsdien altijd gewoond. Hij heeft een Nederlands paspoort, een Nederlandse baan, Nederlandse bankrekeningen en geen Amerikaans inkomen.

Zijn bank vraagt om een Amerikaans fiscaal identificatienummer, omdat hij in de VS is geboren. Mark is verrast wanneer hij hoort dat hij voor belastingdoeleinden mogelijk nog steeds als Amerikaans staatsburger wordt beschouwd.

Mark moet mogelijk laten beoordelen of hij Amerikaanse aangifteverplichtingen heeft, of hij een SSN heeft, of hij de FBAR-drempel heeft overschreden en of Streamlined hem kan helpen om weer compliant te worden.

Amerikaans-Nederlandse dubbele nationaliteit met Box 3-beleggingen

Laura heeft zowel de Amerikaanse als de Nederlandse nationaliteit en woont in Utrecht. Ze doet aangifte in Nederland en geeft haar spaargeld en beleggingen op in Box 3. Via een Nederlandse broker bezit ze Europese ETF’s.

Later hoort ze dat deze fondsen voor Amerikaanse belastingdoeleinden mogelijk als PFIC’s worden behandeld en dat haar Nederlandse beleggingsrekening mogelijk moet worden gemeld op een FBAR en Formulier 8938.

Laura’s Streamlined-dossier kan complexer zijn, omdat het gaat om rapportage van buitenlandse beleggingen. Ze komt mogelijk nog steeds in aanmerking, maar haar Amerikaanse aangiften moeten zorgvuldig worden voorbereid om PFIC-kwesties en rapportageverplichtingen voor buitenlandse activa correct te verwerken.

Green Card-houder die terugverhuisde naar Nederland

Jeroen woonde meerdere jaren in de VS en kreeg daar een Green Card. Later verhuisde hij terug naar Nederland en stopte hij met het indienen van Amerikaanse aangiften, omdat hij niet meer in de VS woonde.

Tenzij zijn Green Card-status voor Amerikaanse belastingdoeleinden correct is beëindigd, kan hij nog steeds Amerikaanse aangifteverplichtingen hebben. Het kan de moeite waard zijn om Streamlined te laten beoordelen als de gemiste aangiften niet-opzettelijk waren en de IRS nog geen contact met hem heeft opgenomen.

Hoe TFX Amerikanen in Nederland helpt hun achterstand in te halen

TFX helpt Amerikaanse staatsburgers, Green Card-houders, mensen met een dubbele nationaliteit en accidental Americans die in het buitenland wonen om hun Amerikaanse belastingverplichtingen weer op orde te brengen.

Voor Amerikanen in Nederland kan dit onder meer bestaan uit:

• Beoordelen of je in aanmerking komt voor Streamlined
• Kiezen tussen SFOP en SDOP
• Voorbereiden van 3 jaar aan US-belastingaangiften
• Indienen van 6 jaar aan FBAR’s
• Voorbereiden van Formulier 14653 of Formulier 14654
• Beoordelen van Nederlandse bankrekeningen en beleggingsrekeningen
• Identificeren van Formulier 8938- en PFIC-kwesties
• Toepassen van buitenlandse belastingkredieten
• Beoordelen van Nederlandse pensioenen en inkomen uit zelfstandige werkzaamheden
• Uitleggen welke alternatieven er zijn als Streamlined niet de veiligste route is

Het hele proces verloopt op afstand, dus je hoeft niet in de Verenigde Staten te zijn om weer compliant te worden.